Jacky Priester is specialist op het gebied van Zeer Zorgwekkende Stoffen bij de OMWB
[RUBRIEK TOEVOEGEN]
Standaardset milieuregels voor geluid
Blussen zonder PFAS
Noord-Brabant kent meer dan honderd bedrijven met blussystemen die PFAS-houdend schuim bevatten, dat mocht jarenlang maar met de huidige kennis en strengere regelgeving niet meer. Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) werkt volgens een uniek arrangement samen met de omgevingsdiensten via ODNL, om een transitie naar verantwoord blusmateriaal te realiseren. Handhaven en ondertussen veiligheid en milieu borgen, dat vraagt volgens Zeer Zorgwekkende Stoffen-specialist Jacky Priester dat beide partijen 'op dezelfde golflengte zitten'.
“De Europese POP- en REACH-verordeningen vormen de belangrijkste aanjagers van deze samenwerking”, zegt Jacky. “ILT draagt de verantwoordelijkheid voor de handhaving hiervan. Ze schrijven kort gezegd voor dat persistente organische stoffen zoals PFAS verboden of streng beperkt worden. Het liefst zo snel mogelijk. Omgevingsdiensten zien ondertussen ook toe op vergunningen, veiligheid en milieu. De ene partij kan bedrijven dwingen PFAS-schuim snel te verwijderen, terwijl dat vanuit veiligheidsoptiek van de omgevingsdiensten soms niet direct kan. Daarom moeten we hierover voortdurend afstemmen. Het is zaak dat we 'op dezelfde golflengte zitten'. Anders zitten we elkaar in de weg of dreigt in het ergste geval stillegging van bedrijven. Een goede samenwerking voorkomt dat. Met behulp van een zogenaamd ‘toezichtarrangement’ zijn we sinds eind vorig jaar bij bedrijven PFAS-houdend blusschuim zorgvuldig en geleidelijk aan het uitfaseren.”
Een veilige transitie
Het gaat bij deze transitie niet om kleine handbrandblussers, maar om grote stationaire installaties zoals sprinklersystemen. Deze systemen komen onder andere voor bij logistieke dienstverleners, grote opslagbedrijven (PGS-opslagen) en Seveso-bedrijven. Zij worden verplicht een plan van aanpak op te stellen om hun PFAS-houdend schuim te vervangen. Jacky: “ILT kijkt vooral naar de wettelijke deadlines uit de POP-verordening. Wij kijken naar de veiligheid, technische haalbaarheid en milieueffecten zoals in de afvalketen. Soms wil ILT dat een installatie vanaf een bepaalde datum PFAS-vrij is, maar is daarmee de veiligheid van de locatie niet gegarandeerd. Vervolgens komen wij samen tot een realistische termijn. Voldoen ze hier niet aan, dan kan er uiteindelijk een dwangsom volgen.”
Milieuvriendelijker alternatief
Zo’n transitie naar een andere installatie is voor bedrijven een ingrijpend en langdurig proces. “Je bent als bedrijf sowieso minimaal een jaar onderweg”, zegt Jacky. "Het blusmiddel moet uiteraard vervangen worden, maar daarnaast moet de noodzakelijke reiniging van de installaties plaatsvinden en een nieuw ontwerp en uitgangspuntendocument komen. Dat moet weer getoetst worden door de brandweer en omgevingsdienst. Aan het einde van de rit moet de juiste bevoegde partij een certificering van het geheel uitvoeren. Om uiteindelijk een blusinstallatie in bedrijf te hebben dat in plaats van PFAS een effectief maar milieuvriendelijker alternatief bevat.” Iedereen blij, zou je denken? “Klopt, tot op zekere hoogte. Kleine smet: al dit PFAS-houdend afval moet wel ergens heen. Ik zie op dit moment nog onvoldoende capaciteit bij verwerkers om hier op de juiste manier mee om te gaan. Zelfs voorbij de landsgrenzen zijn deze partijen nog onvoldoende toegerust om er met hun verbrandingsinstallaties definitief korte metten mee te maken. De temperaturen in verbrandingsinstallaties liggen vaak te laag en daardoor wordt PFAS niet volledig afgebroken. Er ontstaan dan ‘kortketenige PFAS' die in de omgeving worden verspreid. Dat baart me wel zorgen.”
Samenwerking
De inspectiepartners weten elkaar dankzij de eenduidige afspraken goed te vinden. “Wanneer ILT een bedrijf bezoekt, nemen ze vooraf contact met ons op, dan gaan ze waar mogelijk samen met één van onze toezichthouders op pad. Daarnaast bestaan er landelijke overleggen via ODNL en directe lijnen met de PFAS-coördinator van ILT. Het helpt bovendien dat we als OMWB vooroplopen in dit dossier. We waren een van de eersten met inventarisaties, zaten prominent in landelijke werkgroepen en hebben een sterke samenwerking opgebouwd met ILT. PFAS krijgt daardoor met de dag minder bestaansrecht in onze regio.”
“Het is zaak dat we op dezelfde golflengte zitten”